Jaarthema

Dit jaar houden we ons bezig met het thema “Homo Credens: wat doen wij als wij geloven?”. We bekijken wat het inhoudt wanneer we zeggen dat we gelovige mensen zijn. Zowel de theorie (wat betekent de term ‘geloven’? Zit het in de natuur van de mens om in een hoger wezen te geloven?) als de praktijk (hoe kunnen we als gelovige mensen omgaan met bijvoorbeeld geloofsontwikkeling, geloofstwijfel of christenvervolgingen?) zullen we bestuderen. 

               

De hoofdvraag dit jaar is: wat doen we als we geloven? Wat houdt het in om een Homo Credens te zijn?

Lezingen

Een vraag die dan opkomt is: bestaat er wel een homo non-Credens? Dat is natuurlijk een prachtige vraag voor een openingsdebat op 17 september. We hebben René van Woudenberg, hoogleraar in de Wijsbegeerte aan de VU, en Floris van den Berg, initiatief-nemer van de atheïsmecampagne: denk aan de billboards met ‘Er bestaat waarschijnlijk geen God’, bereid gevonden om in debat te gaan.

De tweede lezing zal verzorgd worden door Petruschka Schaafsma, docent godsdienstwijsbegeerte en ethiek aan de UU, over de term ‘geloven’ in de hedendaagse godsdienstfilosofie.

Medio november nemen we tijdens de lezing een kijkje in onze hersenen. Neuro-wetenschappers hebben namelijk een plek in onze hersenen ontdekt waar religie ‘zit’. Op dit gebied wordt tegenwoordig veel onderzoek gedaan; het is zelfs een serieuze wetenschap, genaamd neurotheologie. Betekent dit dat religie letterlijk onderdeel van onze natuur is? En betekent dat dat als je brein niet meer (goed) functioneert, je ook niet meer kunt geloven? Hierover zal de theoloog Tjeu van den Berk ons alles over vertellen.

Natuurlijk kunnen we de bijbel niet negeren als het om geloven gaat. Wat wordt er in de bijbel met het begrip ‘geloven’ bedoelt? Is het wel juist om het Griekse begrip ‘pistis’ te vertalen met ‘geloof’ of kunnen we het beter benoemen als ‘vertrouwen’? Dat zal de Groningse nieuwtestamenticus Geurt-Henk van Kooten ons uitleggen.

Begin april horen we van Christoph Baumgartner, docent ethiek aan de UU, of we onze geloofsovertuiging kunnen uitleggen met behulp van secular reasoning. De primaire drijfveer voor een bepaalde opvatting is vaak niet zo seculier/rationeel, maar komt eerder voort vanuit eigen geloofsovertuiging. In hoeverre is een argumentatie op basis van secular reasoning dan zuiver?

Tot slot gaan we ook de vragen rondom geloofstwijfel niet uit de weg. Jan Offringa, voorzitter van Op Goed Gerucht, een beweging van moderne theologen binnen de PKN, bespreekt met ons op alweer de laatste lezing van het jaar zijn visie op geloofstwijfel en de betekenis ervan voor het geloofsleven. Volgens hem zou een gelovige de vragen die aan hem gesteld worden vanuit de wetenschap en de hedendaagse cultuur niet uit de weg moeten gaan, maar juist integreren in zijn geloofsleven.

Kringen

Ook komen we dit jaar vijfmaal bijeen in kleine kringen waar we wat dieper op een onderwerp kunnen ingaan en met elkaar onze persoonlijke vragen kunnen bespreken.
De onderwerpen van de kringen zijn: religie en seculiere massabijeenkomsten, Christelijke meditatie, geloofsontwikkeling, gelovige versus ongelovige (essay van Willem Jan Otten), Stilte (boekverfilming ‘Stilte’ van Endo)